dichtbijgijs.nl

Het is geen sinecure, zo niet een onmogelijke taak, een objectief verslag te schrijven van een poëziewedstrijd waarbij ik de plaats van de wandelende verslaggever Richard Maassen in mocht nemen. Dus hierbij een handreiking naar de kommaneukers, de toetsendribbelaars, de e-poetry bloggers of kortom geheel slammend Nederland: hier volgt een volledig subjectief verslag van een groteske avond SLAMersfoort, te Borra, te Amersfoort.

Grotesk, zoals de Blauwe Reus, waren zijn gasten. Op deze vrijdagavond stond het poëticale bolwerk van slamland voor een deel op het kleine podium. Robin van Veen beet de spits af. Met een prachtige dictie boog hij zijn op het cliché leunende taal tot poëzie. “Waar het cliché de originaliteit raakt” zou juryvoorzitter Ineke Wolf (met één f) later prachtig samenvatten. Van tranen in een zilte schoot tot caleidoscopisch oorsmeer bracht hij ons.

Daarna kwam de die dag nog opgetrommelde Pom Wolff ten tonele. Ondanks zijn hem nog altijd parten spelende Guichelton. Laat geen God hem hier ooit van verlossen. Wat nu nog in mijn hoofd spookt, is de prachtige ode aan Hugo Claus. Een heel klein stapje in de richting van zijn schaduw mag Pom zich wat mij betreft al zetten. Ritmiek, timing, daar hadden wij Pom wel eens beter in mogen beschouwen, zouden wij later in de jurykamer elkaar toevertrouwen.

Peter le Nobel, op zijn oer-Hollands uitgesproken, had schik in het speciaal voor hem opgehangen bekerhoudertje aan de microfoonstandaard. Hij gaf ons, in verrassende taal, met blijk van een grote belezenheid, een tweeluik die hij als “een klaagzang uit Korinthe”. Hij peuterde  “met een pincet de taal uit de werkelijkheid”. In een duidelijke toonzetting, een eigen taal en een eigen persoonlijkheid, nog niet doorwrocht van de slamgiganten naast hem, en dat maakte deze outsider bijzonder verrassend.

Bert Overbeek breekt met zijn vorm, beweerde hij. Gelukkig niet, want zo zag ik hem al eerder, en tot genoegen. Hij deed mij met gratie een jas van wollen woorden aan. Ook Overbeek schuwt het cliché niet, maar vlak voordat het stoort, gooit hij het met zijn eigen taal ter grabbel. Zoals de klaprozen ineens nymfomaan bleken open te staan. En wat een stem; met gesloten ogen leek het of Stef Bos daar stond, maar nu wel met goede teksten.

Nóg een verrassing, bleek de hekensluitster. Jolies Heij. Nog geen drie minuten voor opkomst was zij door de gastheer benaderd, en zonder twijfel stond zij achter de microfoon. Mooi, dat er nog dichters zijn die hun gedichten opdragen aan iemand, in dit geval haar meegekomen zusterlief. Ze diende ons Manestra op, met geur en kleur konden we het bijkans ruiken. Ook zij grabbelde deze avond in de ton met platitudes. Zo dropen er inktzwarte tranen uit haar ogen en legde zij Park Randenbroek in het avondrood. Gelukkig vlogen er nog enkele gedachten uit eierschalen.

Wat een avond voordrachtskunst in Borra zo bijzonder maakt is dat er vaak tijd is om de hele line-up  tweemaal te mogen horen.  Zo ook deze avond. Jolies overtrof haar eerste ronde.  Ze raakte het moment, ze zag en bespeelde het publiek en ook de jury. En ondanks dat ze heel graag de grond onder onze voeten weg wilde vreten, besloot de jury het voor haar bij twee ronden te laten. Later gonsde het in het café dat Jolies zo’n progressie maakt. Laat maar zien dan, kom nog eens terug.

Bert, de voordrachtskunstenaar, trok zijn papieren uit zijn broekzak. Overigens was hij niet de enige, alle anderen lazen het van papier. Een doodzonde in Rotterdam, Festina en andere slamdomeinen,  maar hier in Borra houden wij rekening met het geringe geheugen van de over het algemeen toch al wat oudere slammer. We hadden geen keus. Terug naar Bert. Hij vertelt verhalen. Dat doet hij goed, gelaagd en onderhoudend. Echter poogt ook Slamersfoort een poetry-slam te zijn, en dat deed de jury besluiten hem geen plaats in de finale te gunnen. Mevrouw de juryvoorzitter roemde hem nog, terwijl hij richting één van zijn vele residenties afreisde, om de mooiste zin van de avond. Iets met november en schuilen. Een mooie zin, maar voor schrijver dezes blijkbaar niet memorabel. Nee, mijn beeld van deze man is iemand die bij warm kampvuur met een goed glas iets, poëtische verhalen vertelt, in een nacht waarin de uren dan minder zullen huilen.

Peter leest voor uit eigen werk. Hij houdt van bier, getuige het wederom halflege glas in de standaard. Hij bleek humor als wapen in zijn bundel verborgen te hebben. Droog, direct en met een poëticale foregrounding die doet denken aan Pfeiffer. Het vraagt een oplettendheid en een belezenheid die mij bekoort, maar wellicht wat schuurt in een zaal vol zinderende slam.  Zonder wrijving geen glans, dus hij veroverde zich een plaats in de finale.

Pom. De tweede set. Mijn aantekeningen blaadje bleef leeg, mijn hoofd zeer zeker niet. Met zijn warme stem, zijn haast kinderlijke poging grappig te zijn, met zijn voeten stevig op de gemeenplaats van woordkunst, stelde hij ons voor aan zijn moeder. Ik zal hem niet vergelijken met Kopland, maar kan dat haast niet voor mij houden. Wat Wolff in ieder geval met ‘onze vader’ gemeen heeft is dat wanneer je hem hoort, hem vele malen meer waardeert. Een plaats in de finale.

De laatste plaats daarin veroverde Robin. Hij kreeg het publiek op zijn hand. Ook hij heeft veel te danken aan zijn toonbeeld. Hij verwijst naar Jan Arens, die moet je lezen om te weten wat vliegen is. Het zal, maar deze set vloog ook, Robin. Hij dicht niet over zijn vader, maar over de kleren van zijn vader. Die moeten we verbranden als hij dood gaat, zodat niemand zich hem kan herinneren. Een sinister beeld van eenzaamheid, vergetelheid en weemoed mocht ik toch zeker op een slampodium nog niet eerder horen. Hulde.

En dan, de finale. Zonneklaar was de winnaar bekend direct na afloop van deze ronde. Niet omdat Le Nobel zijn set vergooide met een veel te lang en veel te gemaakt gedicht waardoor zijn tijd tot over de zeven en halve minuut kwam. Geen halszaak, ware het niet dat hij niet de aandacht op zich wist te houden. Jammer, want een poëet is deze mijnheer zeer zeker. Hij mag zichzelf een biertje kopen op mijn kosten, al is het maar omdat hij dat zo mooi draagt. Nee, neem dan Robin, die bracht ons toch ook op een verkeerd been. Nu stoorde het papier ons wel. Ook omdat hij bleef hangen in het staccato van zijn tweede set. Hij ontnam zichzelf de kans te wervelen, en dat maakte een wat houten klaas indruk. Dat doet overigens niets af aan zijn taal. Bijvoorbeeld: “om niet te zien wie we werkelijk zijn, moeten we eeuwig kijken.” Denk daar maar eens over na. Van Veen veroverde de publieksprijs met afstand. We zien hem gelukkig terug in december, de jaarfinale.De winnaar, Pom Wolff, besloot, zo sprak hij mij later op de Hof aan, om in zijn finaleronde het publiek en de jury  te laten zien wat poetry-slam is. Niet los van het papier, maar wel los van zichzelf. Los van zijn tekst, los van het publiek. Hij verstaat de kunst om in zijn eigen taal het alleenrecht op onzekerheid op te eisen. Hij omarmde ons met zoveel armen, dat het niet completer kan. Hier staat de Nederlands Kampioen 2009, mark my words. Dan moet hij wel dat lullige papier wegdoen en een schoon t-shirt aantrekken.  En, omdat ik het niet kan laten, de zin die nu al weken in mijn hoofd spookt, ondanks dat dit schrijven daags na het horen van deze zin is: “wat heb je aan verstoppertje, als niemand je zoekt.” 

SLAMersfoort 2009 - seizoen 6 - voorronde 4. Check het hier

Met de zeer diverse dichters:

Yassine Salihine
Robin Veen
Bert Overbeek
Robin Heuberger
Peter le Nobel
Joost Reichenbach
Muziek van Renee Stevense en haar trio ThreePop, check ze op MySpace.

Aanvang programma 20.30 uur, einde 23.00 uur.
Entree wederom gratis.
Theatercafe BorraHof 25 Amersfoort.

Be there Gijs

Jee kast gelukkig verdwaald in Utrecht deed op verzoek een gastoptreden en gaf met zijn optreden een lesje weg aan de deelnemers van de slam vanmiddag. Van deze jee kast – winnaar van #1 - moet je nog maar eens even winnen in de grande finale in september moeten de deelnemers hebben gedacht. Ik dacht de andere kanonnen en winnaars van de eerdere voorronden moeten ook nog maar eens even van deze jee kast winnen. Aan alles waaraan slam moet voldoen voldeed jee kast. Gedrevenheid, inhoud en een perfecte performance in dienst van de woorden. Kortom een visitekaartje werd afgegeven. De kapstok waaraan de jury het vertoonde kon hangen. Het publiek koos voor Tuvit Shlomi. De jury maakte een andere afweging. Of martijn – jong – rappend – gedreven – maatschappeljk betrokken tegenover de routinier Edwin de voight – die er maar niet door heen kwam – hij kreeg de boel maar niet op gestart qua performance – in geavanceerde nieuwe taal. Revolutie als veelgebruikt woord in een nieuwe taal vormgegeven polderveen. Een man die gelooft in de taal die hij vakkundig en vanmiddag net te routineus pressure koekte.Zo bereikten tuvit en martijn holtslag de finale. En wat zich al had uitgekristalliseerd in de eerste twee ronden glansde opnieuw in de finaleTuvit Shlomi speelde haar zeer verzorgde rol als in een eenacter waarin een meisje losgezongen van de wereld zichzelf gevonden heeft. Thema tuvit. In paars gekleed een charmante stem die je terugbrengt naar haagse kringen. Er mag wel wat meer bloed vloeien in plaats van boterthee sprak een jurylid. Het is een vergissing dat deze performance poezie zou behoeven. Ook de poging daartoe had achterwege mogen blijven. Tuvit acteerde het meisje dat ze is? – wilde zijn? ooit was? Een verzorgde toneelvoorstelling in drie bedrijven. Maar slam is geen toneel. Wat heb je over als de wereld om je heen wegrot anders dan jezelf. De slammer de kracht van de taal. Tuvit Tuvit – die op sommige momenten het amateurtoneel ons deed vergeten – zo verzorgd en goed ingestudeerd de act. Het vrouwelijk jurylid stoorde zich aan een opgepushte – ik kan het net niet lezen – ‘ ik raak afgeleid daar alles wat zich ophoopt tussen … ‘ (weer onleesbaar). Martijn holtslag trachtte de rap te verbinden met de slam en in zijn beste momenten hield de taal martijn niet meer bij. Geld macht kogels en sabelgekletter dreunden door de schuilkelder van de kargadoor waar de jury zich had teruggetrokken om aan rijmen te ontkomen. De rapper rijmt dat is onontkoombaar. In zijn tweede ronde boeide het wereldbeeld van martijn - als het schilderij van willink waarin een vrouw een brief tot aan de hemel reikt. Martijn is echt, gedreven, raptslamt in een taal die alles in zich heeft om jee kast te worden. Verhalende poezie die het verhaal achter zich laat – waarin de frisheid van de jonge taal een geëngageerde weg gaat. waar een marein baas eindigt daar begint hij. Zo kan het ook gezegd.En hij had zonder meer de finale gewonnen als hij op tijd was gestopt. Drie minuten te lang – een totaal overbodig laatste gedicht van drie minuten plakte hij aan een winnende finaleset. Uit zijn teksten mag nog veel geschrapt – die luxe heb je nu eenmaal niet in een slamset. 5 minuten finale is 5 minuten finale en is geen acht minuten finale. Dat moet hij echt leren. Opbouw, indeling en lengte van een slamset horen bij de slam. We zeuren niet over een half minuutje. Maar als je de winst binnen hebt dan vergooi je die niet in overmatigheid. Dan win je niet. Tuvit won. Binnen de wetten van de slam.Een afgemeten performance tegenover drie minuten te lang volgehouden inhoud. Een harde les. Bron: www.pomgedichten.nl 

Check het hier

We naderen de eindstreep van het seizoen, nog 3 afleveringen te gaan, nog 3 plaatsen voor de jaarfinale te vergeven die tot nog toe uit de allerbesten bestaat. Een dichter zal zich zondag bij hen voegen en dit zijn de zes die het tegen elkaar gaan opnemen.

Hanneke van Eijken
Peter Knipmeier
Martijn Holtslag
Loes Vlaming
Edwin de Voight
Tuvit Shlomi

Muziek is van André van Egmond, check hem hier

Entree is weer gratis, aanvang programma 14.00, deur open vanaf 13.00
Kargadoor
Oudegracht 36
Utrecht.

Er zijn nog plaatsen en anders maken we ze.